Serbest T4 Nedir? Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir? Konhaber Reklam

Serbest T4 Nedir? Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

konhaber.com
16.10.2018 15:12
İnsan vücudunun işleyişinde hormonların etkisi son derece fazladır. Bu etkiyi oluşturan hormonlardan bazıları da tiroid bezi tarafından salgılanır. Tiroid bezi, boğazın dibinde, nefes borusu boyunca uzanan şekil olarak da kelebeği andıran bir organdır. Tiroid bezi tarafından üretilen T4, bu bezin üretmiş olduğu en önemli iki hormondan birisidir. T4 aynı zamanda tiroksin hormonu olarak da bilinmektedir. Tiroid bezi tarafından salgılanan diğer önemli hormon T3 (Triiodotironin) olarak adlandırılır ve bu hormon sayesinde vücut, kullanmış olduğu enerjinin hızını kontrol eder.

Tiroid bezi tarafından salgılanan T3 ve T4 hormonlarının neredeyse tamamı proteine bağlanır ve geriye kalanlar kanda serbest olarak dolaşır. Serbest T4, kanda bu şekilde dolaşan hormona verilen isimdir.

Tiroid bezi tarafından üretilen T4 miktarı kanın içinde azaldığı zaman tiroit uyarıcı hormonun (TSH) salgılanmasına ihtiyaç duyulur. Bu noktad hipotalamus devreye girer ve hipofizi TSH üretmesi noktasında uyaran tirotropin hormonunu salgılar. Böylece hipofiz tarafından salgılanan TSH, tiroid bezini uyarır ve tiroid bezi de T4 üretimine başlar. Kandaki T4 arttıkça, TSH seviyesi azalır ve böylece denge durumu oluşur.

Tiroid bezinin salgılamış olduğu hormonların %90’ı T4’dür. Üretilen T4’ün çok büyük bir bölümü proteine bağlanırken yalnızca %0,1 oranında serbest T4 kalır. T4 hormonu karaciğerde T3 hormonuna dönüştürülür ve daha sonra gerekli yerlerde kullanılır.

Yukarıda T4 hormonun vücuttaki çalışma şekli genel itibariyle anlatılmıştır. Eğer tiroid bezi tarafından yeterince T4 üretilmezse vücutta bir takım aksaklıklar meydana gelecektir. Bu durumlardan bazıları aşırı kilo alımı, adet döngüsünde düzensizlik, halsizlik ve benzer hipotiridoizm belirtileridir. Hipotiriodizm, zamanla daha önemli sorunlara yol açma kapasitesine sahiptir. Kalp yetmezliği, koma ve nöbetler bunlardan bazılarıdır.



Şekil 1: Serbest T4 tiroid hormonlarının etkisiyle yükselen ve düşen bir parametredir.

T4 hormonun seviyesi, olması gerekenden daha fazla ise bu defada benzer durumlar gözlemlenecektir. Bu durumlardan bazıları anksiyete, kilo kaybı, uyku güçlüğü bunlardan bazılarıdır.
Serbest T4 Testi Neden Yapılır?
Yukarıda verilen T4 ile ilgili bilgiler ışığında doktorlar bazen kandaki T4 seviyesini tespit etmek için bu testi istemektedir. Özellikle daha önce yapılan TSH testi beklenilmeyen sonuçları içeriyorsa bu teste başvurulur. Bu test ile şunlar belirlenebilir:
  • Aşırı çalışan tiroid bezi ve buna bağlı olarak ortaya çıkan hipertirodizm
  • Az çalışan tiroid bezi ve buna bağlı olarak görülen hipotirodizm
  • Hipofiz bezi sorunları ve hipopituitarizm
Yukarıda bahsedilen belirtilerin görülmesine bağlı olarak da bu test istenebilir. Ayrıca serbest T4 testiyle birlikte gerekli görülmesi halinde farklı testlerin istenmesi de söz konusu olmaktadır. Hastanın durumunu takip etmek için bu testler bazen periyodik olarak tekrar edilebilir.

Serbest T4 Testinden Önce Yapılması Gerekenler
Hormon seviyesinin sorunsuz ve doğru bir şekilde tespit edilebilmesi için gerekli olan hususlardan ilki kullanılan ilaçlardır. Bu ilaçların tamamının doktora söylenmesi ve belirtilenlerin testten önce bırakılması gerekmektedir. Serbest T4 seviyesini etkileyen bazı ilaç türleri şunlardır:
  • Streoidler
  • Bazı kanser ilaçları
  • Tiroid tedavisinde kullanılan ilaçlar
  • Hormon seviyesini etkileyen doğum kontrol ve benzer ilaçlar
T4 Seviyesi Ne Kadar Olmalı?
T4 testi, sonuçlarının belli değerlerde olması gerekir. Bu değerler çocuklara ve yetişkinlere göre farklılık gösterir. Ayrıca bilinmesi gereken bir diğer husus toplam ve serbest T4 oranlarının farklılığıdır. Buna göre yetişkinlerdeki toplam T4 miktarının 5,0 ila 12,0 (μg / dL) arasında olması gerekir. Serbest T4 miktarının ise 0,9 ila 2,4 ng / dL arasında olması gerekmektedir.
Bu testteki sonuçların normal olması, tiroid bezinin sağlıklı olduğunu kesin olarak ispat etmez. Çünkü tiroid bezi tarafından salgılanan farklı hormonlar da vardır ve tam bir kesinlik için onların da kontrol edilmesi gerekir.

Beklenmeyen Test Sonuçlarının Anlamı Nedir?
T4 testi sonuçlarının doğru bir şekilde değerlendirilmesinin yapılması için her ayrıntının bilinmesi gerekir. Gebelik, kullanılan ilaç vb. gibi hususların doktorlara iletilmesi çok önemlidir. Bu ayrıntıların dışında kesin sonuçlar için T3 ve TSH testleri de istenilebilir.

Yüksek Test Sonuçları
Yapılan T4 testinin sonuçları, beklenilenden daha yüksek çıkmışsa hipertirodizmi göstermesi söz konusu olabilir. Ayrıca farklı tiroid bezi sorunlarının habercisi olma ihtimali de vardır. Sonuçların yüksek olmasının bazı nedenleri şunlar olabilir:
  • Gebelikle ilişkili tümörler
  • Graves hastalığı
  • Kandaki yüksek orandaki protein
  • Aşırı tiroid replasman tedavisi
  • Trofoblastik hastalık
  • Germ hücre tümörü
Düşük Test Sonuçları
Aşırı düşük gelen T4 test sonuçları şunları işaret ediyor olabilir:
  • Hipotiroidizm
  • Hipofiz hastalığı
  • Yetersiz beslenme
  • İyot eksikliği
  • Miksödem
  • Böbrek yetmezliği
  • Cerrahi Ablasyon
Yapılan testler sonucunda teşhis konulur ve buna uygun tedavi uygulanır. Tedaviler genelde ilaçla yapılır fakat bazen farklı uygulamaların yapılması da söz konusudur.
Referanslar :
  1. https://www.urmc.rochester.edu/encyclopedia/content.aspx?contenttypeid=167&contentid=free_t4_thyroxine
  2. https://doktordanhaberler.com/kategori/temel-bilimler/tibbi-biyokimya/
  3. https://medlineplus.gov/labtests/thyroxinet4test.html
 
 

YORUM GÖNDER

İlgili Haberler

Masaüstü görünümüne geç

Anmeg Bilgi İşlem